Psikoloji Blogu

Sık sık güncellenen psikoloji blogumuzda çocuk, ergen, çift ve aile, yetişkin ve sporculara yönelik güncel psikoloji haberleri ve araştırmaları yayınlamaktayız.

Boşanma Çocuklar İçin Kötü Mü?

Ayrılık süreci acı verici olsa da, çoğu çocuk buna zamanla alışıyor.

Amerika'da her yıl 1,5 milyona yakın çocuk, ebeveynleri boşanırken hayatlarının yerle bir olduğunu hissediyor. Ayrılan ebeveynler ise bu dönemde çocuklarının iyiliği için kaygılanıyorlar. Bazı ebeveynler ise çocuklarını travmadan koruyacağına inanarak mutsuz evliliklerini sürdürürüyorlar. Fakat boşanan ebeveynlerinümitlenmek için sebepleri var. Araştırmacılar, boşanan ailelerdeki çocukların sadece küçük bir yüzdesinin boşanma sürecinde ve sonrasındaki yetişkinlik döneminde ciddi problemler yaşadığını belirtiyor.

Hızlı İyileşme

Ayrılık, kısa dönemde, çocukları etkilese de, araştırmacılar çocukların ilk andaki darbeden sonra hızla iyileştiğini belirtiyor. 2002 senesinde, psikolog E. Mavis Hetherington ve Anne Mitchell Elmore, çocukların boşanma nedeniyle kısa dönem olumsuz etkilendiklerini söylüyor. Çocuklar özellikle anksiyete, öfke, şok ve güvensizlik yaşayabiliyorlar. Bu tepkiler genellikle ikinci sene sonunda azalıyor veya ortadan kayboluyor. Sadece az sayıda çocukta bu tepkiler uzun süre devam ediyor.

Boşanan ailelerdeki birçok çocuk ise ileriki dönemler başarılı oluyor. 2001 senesinde, sosyolog Paul R. Amato, boşanmayı takip eden birkaç senede bu olayın çocuklar üzerindeki etkilerini araştırmıştır. Araştırma, farklı yaşlardaki evli ailelerin çocukları ile boşanan ailelerin çocuklarını karşılaştırmıştır. Araştırmacı bu çocukları ileri çocukluk, ergenlik yıllarında takip etmiş ve bu süreçte onların akademik, duygusal ve davranışsal problemlerini, benlik algısı ve sosyal ilişkilerini takip etmiştir. Ortalama olarak, araştırmalar boşanan ailelerinin çocukları ile evli olan ailelerin çocukları arasında çok ufak farklar olduğunu göstermiştir. Buradan anlaşılabileceği gibi birçok çocuk boşanmayı iyi idare edebiliyor.

Uzmanlar, boşanma dönemde ve sonrasında ebeveynler arasındaki bazı anlaşmazlıkların çocuklarda görülen düşük uyum ile bağlantılı olduğunu belirtiyor. Fakat ayrılık öncesi yaşanan anlaşmazlıklar ise bazı durumlarda bu durumun tam tersini yaratıyor. 1985 senesinde Hetherington ve ekibi, ayrılık öncesinde aile içi geçimsizliğe maruz kalan çocukların daha az kalanlara oranla daha iyi uyum sağladığını gözlemlemiştir. Evlilikteki sorunlar gizlendiğinde, boşanma kararı verildiğinde çocuk genellikle bu fikre hazırlıksız yaklanıyor. Bu durumda, yeni haber ile çocuklar şaşırıyor ve endişeleniyor. Yüksek aile içi geçimsizliğe maruz kalan çocuklarda boşanma çocuk için ebeveynlerin tartışmalarının dinmesi anlamına geliyor.

Sonuçlar gösteriyor ki, sadece az sayıda genç, boşanma ile alakalı problemler yaşıyor. Fakat bu problemlerin sebepleri henüz belirsiz. Bazı sorunlar anne ve babanın kendi aralarındaki boşanma ile alakalı olan çatışmalardan kaynaklanıyor olabilir. Ayrıca boşanma ebeveynlerin annelik ve babalık kalitelerini düşürebilir. Boşanma genellikle ebleveynlerin birinde veya ikisinde de depresyon, anksiyete ve madde kullanımına ve çocuk ile işi dengeleme konusunda problemlere sebep olabilir. Bu durumda ebeveynler, çocuklarının en ihtiyaç duydukları dönemde, onlara sevgi ve istikrar sunma konusunda zorlanabilirler.

Yetişkin Endişeleri

Boşanma bazen ergenliğin sonuna doğru veya yetişkinliğe kadar kendini göstermeyen sorunlara sebep olabilir. 2000 senesinde, Judith Wallerstein ve arkadaşları çıkarmış oldukları, Boşanmanın Beklenmeyen Kalıntısı: 25 Senelik Dönüm Noktası Araştırmalar (The Unexpected Legacy of Divorce: A 25 Year Landmark Study) isimli kitapta, küçük yaşta boşanmaya tanık olmuş çocukların yetişkin olarak yaşadıkları depresyon ve ilişki gibi sorunlarını anlatan vakaları paylaşmışlardır.

Fakat bilimsel araştırmalar, yetişkinlikte yaşanan bu sorunları desteklememektedir. Bunların aksine, boşanmaya maruz kalmış çocukların, yetişkin olarak daha iyi ayarlandıklarını ve uyumlu olduklarını belirtmiştir.

Mesela, 2002 senesinde çıkmış olan, İyi Günde Kötü Günde: Boşanma Tekrar Gözden Geçirildi (For Better or For Worse: Divorce Reconsidered) isimli kitapta, Hetherington ve yardımcı yazar John Kelly, Hetherington'ın 25 senelik araştırmasını anlatmıştır. Bu araştırmada boşanan ailelerin çocukları ile henüz birlikte olan ailelerin çocukları gözlemlenmiştir. Araştırma sonucunda ebeveynlerin boşanmış olan yetişkinlerin %25'inin ciddi sosyal, duygusal ve psikolojik problemler yaşadığı belirtilmiştir. Bu oran ebeveynleri birlikte olan yetişkinlerde %10 olarak belirlenmiştir. Bu bulgular gösteriyor ki, küçükken boşanmaya maruz kalmış yetişkinlerin sadece %15'i, maruz kalmamış olanlardan daha fazla sorun yaşamakta. Kimse bu farkın sırf boşanmadan mı yoksa kötü ebeveynlik gibi evliliğin bozulmasına sebep olacak başka etkenlerden mi kaynaklandığını bilmiyor.

2003 senesinde psikologlar Joan B. Kelly ile Robert E. Emery'nin yayınladığı bir makalede, ebeveynleri boşanan yetişkinlerin boşanmamış kişilere oranla daha sorunlu ilişkiler yaşadığı belirtilmiştir. Örneğin, küçük yaşta ebeveynleri boşanan kişiler, boşanmaamış olanlara oranla, yetişkin olarak daha zor ilişki kurmakta, evliliklerinde daha tatminsiz olmakta, yüksek ayrılık oranı ve üvey baba ile daha kötü bir ilişki kurmaktadır. Bunlar dışındaki diğer ölçümlerde ise iki grup arasındaki fark çok küçüktür.

Çeviren: Serra Ababay

Kaynak: Scientific American Mind Hal Arkowitz & Scott O. Lilienfeld 

1
Çocuklarda Oyunun Önemi
Okul Öncesi Çocuklarda Oyun Becerileri ve Sosyal Y...

Nesil Aile Danışma Merkezi


Çalışma Saatlerimiz

  • Hafta İçi: 9:00 - 18:00
  • Cmt: 9:00 - 18:00
  • 0212 225 0444
  • 0533 472 6120

Adresimiz

Süleyman Seba Cd. No:62 Spor Ap. Kat:1 Daire:2
Vişnezade / Beşiktaş/ İstanbul



  • 0212 225 0444
  • 0533 472 6120
0
Paylaşım
Whtasapp eBülten Aboneliği

Güncel psikoloji haberleri ve makalelerini ücretsiz takip etmek için telefon numaranızı yazın.